TÜRK GERİATRİ DERNEĞİ
DÜNYA KADINLAR GÜNÜ BASIN BİLDİRİSİ
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Dünya nüfusunun yarısını oluşturan kadınlar açısından çok önemli bir anlam taşımaktadır. Bu özel günün ortaya çıkması 1857 yılına kadar uzanır. Bir grup işçi kadın çalışma koşullarının iyileştirilmesi için verdikleri mücadelede yaşamlarını yitirmişlerdir. Bu tarihten 80 yıl sonra kadınların 1857 yılında yaşamış oldukları bu günün “özel bir gün” olarak anılmasına karar verilmiştir. 1977 yılından bu yana da 8 Mart DÜNYA KADINLAR GÜNÜ olarak anılmaktadır.
Dünya Kadınlar Günü Dünyada kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olduğu vurgusunun “yüksek sesle” ifade edildiği bir gündür. Her yıl bu vurgu kapsamında farklı bir konu öne çıkarılmaktadır.
Sağlık; temel bir insan hakkı olarak tanımlanmaktadır. Bu temel hakkın her iki cinsiyet için eşit olması gerekmektedir. Kadınların doğuşta beklenen yaşam süresi erkeklerle karşılaştırıldığında Doğu Akdeniz ve Asya Bölgesi’nin bazı ülkeleri hariç daha uzundur. Ancak; yine kadınların pek çok hastalık açısından hastalık yüklerinin daha fazla olduğu ve pek çok hastalık açısından risk altında oldukları da bilinmektedir.
Dünyada kadınlar açısından öne çıkan başlıca sorunlar aşağıda sıralanmıştır:
1. Sahra altı Afrika ülkelerinde AIDS hastalarının %74’ünü kadınlar oluşturmaktadır.
2. Dünyadaki kadınların %15-71’I fiziksel ya da cinsel şiddete maruz kalmaktadır. Bu durum kadınların sağlığını önemli ölçüde tehdit etmektedir. Cinsel olarak istismar edilen her beş kadından birisi bu durumla 15 yaşından önce karşılaşmaktadır.
3. Önümüzdeki 10 yıl içinde 100 milyon genç kadının 18 yaşından önce evleneceği tahmin edilmektedir. Bu rakam Çin dışındaki gelişmekte olan ülkelerin adolesan kızların üçte birine denk gelmektedir.
4. Dünyada her yıl 14 milyon adolesan kız anne olmaktadır. Bu sayının %90’dan fazlası gelişmekte olan ülkelerde yaşamaktadır.
5. Her gün 1600 kadın ve 10 000 den fazla yenidoğan gebelik ve doğumda meydana gelen KORUNABİLİR bir nedene bağlı olarak yaşamını yitirmektedir.
6. Bulaşıcı hastalıklar kadınlar için önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Gebelik döneminde sıtma hem anne hem de bebeğin sağlığını tehdit etmektedir.
7. Kadınlar kapalı ortamlarda (özellikle evlerde) hava kirliliğine erkeklere göre daha fazla maruz kalmaktadırlar. Bunun en önemli nedeni evde kullanılan yakıtlar ve sigara dumanıdır. Kapalı ortam hava kirliliği her yıl 1.5 milyon kadın ve çocuğun ölümüne neden olmaktadır.
8. Dünyada her yıl çoğunluğu gelişmiş ülkelerde olmak üzere 500 000 kadın meme kanserine bağlı olarak yaşamını yitirmektedir. Ayrıca rahim ağzı kanseri de her yıl 250 000 den fazla sayıda kadının ölümüne neden olmaktadır. Bu rakamın da %80’i gelişmekte olan ülkelerdedir.
Bu sorunlarla mücadele eden kadınların sorunları her yaş grubu için de farklılaşmaktadır. Örneğin; toplumsal cinsiyet eşitsizliğine bağlı olarak bebeklik döneminde beslenme, genital mutilasyon, cinsiyet seçimi gibi sorunlar yaşarlarken yaşlılık döneminde de ayrımcılık, sağlık hizmetlerinden yararlanmama gibi durumlarla karşılaşmaktadırlar.
Doğuşta beklenen yaşam süresinin artması yaşlılık dönemini yaşayan kadınların nüfusunun da artmasına neden olmaktadır. Her yaş grubu gibi yaşlı kadınların da “nitelikli” ve “sağlıklı” yaşama hakkı biyolojik, psikososyal, sosyal, siyasal faktörlere bağlıdır. Bu faktörlerin iyileştirilmesi için çabalara gereksinim vardır. Türk Geriatri Deneği üyeleri özellikle, yaşlılık, yalnızlık ve yoksulluk kıskacındaki kadınların yaşadıkları sorunların giderilmesi konusunda en önemli adımın TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİnin sağlanması olduğuna vurgu yapmakta ve çalışmalarını bu alanda sürdürmeye gayret etmektedir. Sağlık hizmetlerine kolay ulaşabilmenin sağlanmasının ve sosyal güvenlik sistemlerinde yapılacak olan iyileştirmelerin; kalp ve damar hastalıkları, kanser, osteoporoz, kalça kırıkları, Alzheimer, osteoartroz gibi yaşamı tehdit eden ve yaşam kalitesini bozan hastalıklardan korunma ve etkin tedavide önemli rol oynayacağı açıktır.
Türk Geriatri Derneği Yönetim Kurulu olarak bütün kadınların Dünya Kadınlar Günü’nü kutlar; bu özel günde yapılan çalışmaların kadınların karşı karşıya kaldıkları, başta sağlık olmak üzere çok yönlü, sorunların çözümü için anahtar rol oynamasını içtenlikle dileriz.