Dünyada her bireyin 65 yaş ve üzeri dönemi yaşama olasılığının eşit olmaması nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaşlılık dönemini ve sonrasındaki yılları yaşayabilmeyi bir “ayrıcalık” olarak kabul etmektedir. Uluslar arası ve ulusal platformda 2009 yılı itibarıyla yaşlılık dönemine ilişkin öne çıkan konular aşağıda yer almaktadır:

1. Dünyada doğuşta beklenen yaşam süresi gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde artmaktadır.
2. Türkiye’de de yaklaşık 5 milyon kişinin 65 yaş ve üzerinde olduğu bilinmektedir.
3. Sürece hazır olmamalarına bağlı olarak önümüzdeki on yıllarda az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaşlılık dönemine ilişkin karmaşık sorunların yaşanması olasıdır.
4. Yaşlı ayrımcılığı, yaşlıların ihmal ve istismarı yaşlılık döneminde yaşanan önemli sorunlar arasındadır.
5. Uzun yaşamın yanı sıra nitelikli (kaliteli) yaşam amaçlanmalıdır. Ancak özellikle gelişmekte olan ülkelerde “sağlığa ayarlanmış yaşam yılı” ile “doğuşta beklenen yaşam süresi” arasındaki fark yüksektir. Bir başka ifadeyle bireyler uzun yaşasalar bile yaşadıkları yılların tamamını sağlıklı ve kaliteli geçirememektedirler.
6. Yaşlılık döneminin sağlıklı olabilmesi sadece yaşlılık döneminde alınacak önlemlerle sağlanamaz. Bunun için yaşamın çok daha erken dönemlerinde sağlıklı yaşam davranışlarını öğrenmek ve benimsemek gerekir.
7. Günümüzde nüfusu en hızlı artan yaş grubunun 80 yaş ve üzeri grup olduğu bilinmektedir.
8. Yaşlılık döneminde süregen (kronik) hastalıkların görülme sıklığı artmaktadır. Bu hastalıklar ileri yaşlarda özürlülük ve yetersizlikleri beraberinde getirmektedir.
9. Yaşlı bireyler süregen hastalıklara bağlı olarak yaşamlarını kaybetmektedirler.
10. Ölümler en sık 65 yaş ve üzerinde olmaktadır.
11. Yaşamın son döneminde hastaların, bakıma muhtaç bireylerin ve yaşlıların sağlık hizmetleri açısından farklı gereksinimleri olabilir. Dünyada “yaşamın sonlanması” sürecinde bakım hizmetleri olarak da tanımlanan bu sürece ilişkin bireyin ve yakın çevresinin desteklenmesi için “profesyonel bakış açısıyla” etik ve tıbbi yaklaşımlar geliştirilmektedir. Son dönem bakım hizmetleri, gelişmiş tıp bilgilerini ve klinik becerileri en fazla kullanan hizmetlerdir.
12. İleri yaşlarda tüm bireylerin rahatlıklarını ve işlevselliklerini sürdürmeleri amaçlanmaktadır.
13. Tüm bu öncelikli konulara yönelik sosyal politikaların geliştirilmesi için adımların ivedilikle atılması gerekir.

Türk Geriatri Derneği ulusal yaşlılar haftası nedeniyle yukarıda üzerinde durulan konulara ilişkin Dünyada ve Türkiye’de ilerleme kaydedilmesi gerektiğine; bu konuda kamusal ve sosyal mekanizmaların güçlendirilmesinin yerinde olacağına dair görüşünü kamuoyuna saygı ile duyurmaktadır.

Türk Geriatri Derneği Yönetim Kurulu

www.geriatri.org
geriatri@geriatri.org